Uzun Süre Hareketsiz Kalmak Akciğer Embolisi Riskini Artırıyor: Prof. Dr. Nuri Tutar Uyarıyor
Paylaş
2023’te Antalya’da düzenlenen Uluslararası Katılımlı Ulusal Akciğer Sağlığı Kongresi’nde konuşan Prof. Dr. Tutar, deprem ve akciğer embolisi ilişkisine de değindi. Depremde hareketsiz kalan veya stres altında olan kişilerin akciğer embolisi riskinin arttığını belirtti. Japonya’da yapılan bir çalışmaya göre, deprem zamanında akciğer embolisi vakalarının sayısının 5 katına çıktığı görülmüştür. Bu nedenle, deprem sırasında ve sonrasında bireylerin bu riskin farkında olması önemlidir.
Bacağında şişlik veya ağrı hisseden, ağzından kan gelen veya göğsünde ağrı yaşayan kişilerin akciğer embolisi riskine dikkat etmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tutar, bu belirtilerin üzerinde titizlikle durulması gerektiğini ifade etti. Özellikle depremin ardından geçen süre zarfında deprem ve pıhtı ilişkisinin azaldığını belirtti.
Prof. Dr. Tutar, hareketsiz kalan kişilere, özellikle iş makinesi operatörleri gibi sürekli oturan ve hareketsiz kalan meslek gruplarına, gün içerisinde belirli aralıklarla hareket etmeleri konusunda uyarılarda bulundu. Hareketsiz kalmak pıhtı oluşumuna zemin hazırlayarak akciğer embolisi riskini artırırken, korunmanın en iyi yolu hareket etmektir.
Tedavi sürecinde kan sulandırıcı ilaçlar kullanılırken, tedavi süresi 3 ila 6 ay arasında değişebilir. Prof. Dr. Tutar, uzun süre oturarak çalışan öğrenci ve profesyonellerin de 2 saatte bir hareket etmeleri gerektiğini vurgulayarak, hareketsizliğin önüne geçmek adına bilinçli olunması gerektiğini belirtti.
Ayrıca, hareketsizlik ve stresin bir arada olduğu durumlarda, özellikle deprem gibi doğal afetlerde, bireylerin zihinsel sağlıklarının da etkilenebileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Tutar, bu süreçte psikolojik destek almanın önemine işaret etti. Deprem sonrası yaşanan travma ve stresin, kişilerin sağlık durumlarını daha da kötüleştirebileceğini belirtti.
Bu bağlamda, toplumun tüm kesimlerinin sağlık bilincini geliştirmesi ve hareketli bir yaşam tarzını benimsemesi önem taşımaktadır. Hükümetlerin, yerel yönetimlerin ve sivil toplum kuruluşlarının da bu konuda toplumu bilinçlendirmeye yönelik politikalar ve projeler uygulaması gerekmektedir.
Sonuç olarak, Prof. Dr. Nuri Tutar’ın akciğer embolisi ve hareketsizlik konusundaki uyarıları, bireylerin sağlıklarını korumak için hareketli bir yaşam tarzını benimsemelerinin önemini bir kez daha gözler önüne sermektedir. Deprem gibi doğal afetlerde yaşanan stres ve hareketsizlik durumlarında ise, bireylerin hem fiziksel hem de zihinsel sağlıklarını korumak adına gerekli önlemleri almaları büyük önem taşımaktadır.
Bu konu ile ilgili olarak doktorlardan edindiğimiz bu konu belki ilginizi çeker.
Akciğer embolisi nedir?
Akciğer embolisi, kan dolaşımındaki bir pıhtının (trombüs) akciğerlerin atardamarlarına (pulmoner arterler) gelerek tıkanması durumudur. Bu durum, kanın akciğerlere oksijen almak için akmasını engeller ve akciğerlerin düzgün çalışmasını bozar. Akciğer embolisi, ciddi ve potansiyel olarak hayatı tehdit eden bir durumdur ve derhal tıbbi müdahale gerektirir.
Akciğer embolisinin çoğu zaman sebebi, özellikle bacaklardaki derin toplardamarlarda (derin ven trombozu) oluşan kan pıhtılarının koparak akciğerlere ulaşmasıdır. Ancak, bazen diğer kaynaklardan gelen pıhtılar, hava kabarcıkları, yağ parçaları veya tümör hücreleri de akciğer embolisine yol açabilir.
Akciğer embolisinin belirtileri şunlardır:
- Ani nefes darlığı
- Göğüste şiddetli ağrı, özellikle nefes alırken
- Öksürük, bazen kanlı balgamla birlikte
- Hızlı veya düzensiz kalp atışı
- Terleme
- Baş dönmesi veya bayılma
- Ciltte mavi renk solgunluğu (siyanoz)
- Anksiyete ve panik hissi
- Bacaklarda şişme, ağrı veya hassasiyet
Akciğer embolisi risk faktörleri arasında şunlar bulunmaktadır:
- Uzun süre hareketsiz kalmak (örneğin, uzun süreli yolculuklar veya yatak istirahati)
- Derin ven trombozu geçmişi
- Kalp hastalığı veya kalp ameliyatı geçmişi
- Kanser ve kanser tedavileri
- Sigara kullanımı
- Obezite
- Hamilelik veya doğum kontrol hapları kullanımı
- Kalıtsal kan pıhtılaşma bozuklukları
- Yaşlılık
Akciğer embolisi teşhisi, hastanın belirtileri, fizik muayene, tıbbi öyküsü ve laboratuvar testleri gibi yöntemlerle konulabilir. Görüntüleme yöntemleri, özellikle bilgisayarlı tomografi anjiyografi (CTA) ve ultrason, teşhiste sıklıkla kullanılır.
Akciğer embolisi tedavisi, durumun şiddetine ve hastanın genel sağlık durumuna bağlı olarak değişir. Genellikle tedavi, pıhtıyı eritmeye yönelik kan sulandırıcı ilaçlar (antikoagülanlar) kullanmayı içerir. Daha şiddetli vakalarda ise trombolitik ilaçlar (pıhtı eritici ilaçlar) veya cerrahi müdahale gerekebilir.
Akciğer embolisi riskini azaltmak için şu önlemleri alabilirsiniz:
- Uzun süreli hareketsizlik durumlarında düzenli olarak hareket etmek
- Egzersiz yaparak veya sağlıklı bir diyetle kilo vermek
- Sigarayı bırakmak
- Doğum kontrol haplarını kullanırken doktorunuzla alternatif yöntemler konuşmak
- Kalıtsal kan pıhtılaşma bozukluklarına sahipseniz, doktorunuzla risk faktörlerini yönetme konusunda konuşmak
- Ameliyat sonrası dönemde, doktorunuzun önerilerine uyarak hareket etmek ve varsa kan sulandırıcı ilaçları kullanmak
- Uzun süreli yolculuklarda bacak hareketleri yaparak kan dolaşımını artırmak, arada bir kalkıp yürümek ve varis çorabı kullanmak
- Yeterli sıvı alarak kanın pıhtılaşma eğilimini azaltmak
- Düzenli sağlık kontrolleri yaptırmak ve varsa kronik hastalıkları yönetmek
Akciğer embolisi, özellikle erken teşhis ve tedavi edilmezse ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Bu komplikasyonlar arasında pulmoner hipertansiyon (akciğerlerdeki kan basıncının artması), kalp yetmezliği, tekrarlayan emboliler ve ölüm bulunmaktadır.
Akciğer embolisi şüphesi durumunda, hızlı ve doğru teşhis ve tedavi, hayati önem taşımaktadır. Belirtiler ve risk faktörleri hakkında bilgi sahibi olmak, akciğer embolisini önceden fark etmenize ve zamanında tıbbi yardım almanıza yardımcı olabilir. Ayrıca, risk faktörlerini azaltmaya yönelik yaşam tarzı değişiklikleri ve önlemler alarak akciğer embolisi riskini azaltabilirsiniz.
